ทำไมคนทำงานกะกลางคืนจึงถูกจับตามองเรื่องความเสี่ยงโรคมะเร็งมากขึ้น

ทำไมคนทำงานกะกลางคืนจึงถูกจับตามองเรื่องความเสี่ยงโรคมะเร็งมากขึ้น



ชีวิตที่สลับกลางวันเป็นกลางคืนอาจกลายเป็นเรื่องชินชาของหลายคน แต่รู้หรือไม่ว่าองค์การวิจัยมะเร็งนานาชาติ (IARC) ได้จัดให้การทำงานกะดึกที่มีการรบกวนนาฬิกาชีวิต เป็นสารก่อมะเร็งกลุ่ม 2A หรือกลุ่มที่มีความเป็นไปได้สูงที่จะก่อให้เกิดมะเร็งในมนุษย์ การอดนอนและการสัมผัสแสงสว่างสังเคราะห์ในช่วงเวลาที่ร่างกายควรจะมืดสนิท ส่งผลกระทบลึกระดับเซลล์และบั่นทอนระบบกลไกต้านมะเร็งตามธรรมชาติอย่างที่คุณอาจคาดไม่ถึง



นาฬิกาชีวภาพที่สูญเสียจังหวะกับสารเมลาโทนินที่หายไป

กลไกหลักที่อธิบายความเชื่อมโยงนี้เริ่มจาก "นาฬิกาชีวภาพ" หรือ Circadian Rhythm ที่ถูกควบคุมโดยสมอง เมื่อดวงตาสัมผัสแสงไฟในเวลากลางคืน ร่างกายจะหยุดสร้างฮอร์โมนเมลาโทนินทันที

เมลาโทนินไม่ได้มีหน้าที่แค่ช่วยให้หลับสบายเท่านั้น แต่ยังมีคุณสมบัติตามธรรมชาติในการช่วยต้านมะเร็ง โดยทำหน้าที่เป็นสารต้านอนุมูลอิสระทรงประสิทธิภาพ ช่วยปกป้อง DNA ไม่ให้ถูกทำลาย และคอยยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์ที่ผิดปกติ เมื่อระดับเมลาโทนินลดต่ำลงเป็นระยะเวลานาน ร่างกายจึงสูญเสียเกราะป้องกันสำคัญนี้ไปอย่างน่าเสียดาย



3 ผลกระทบหลักต่อร่างกายจากการทำงานกะดึก

การปรับเปลี่ยนเวลาชีวิตส่งผลกระทบต่อเนื่องกันเป็นโดมิโน ซึ่งส่งผลเสียต่อระบบภายในหลายส่วนพร้อมกัน

• ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอลง การนอนไม่เป็นเวลาทำใหการทำงานของ Natural Killer Cells หรือเซลล์เม็ดเลือดขาวที่มีหน้าที่ทำลายเซลล์มะเร็งลดลงอย่างเห็นได้ชัด

• ความบกพร่องในการซ่อมแซม DNA กระบวนการกู้คืนความเสียหายของยีนมักเกิดขึ้นช่วงเราหลับสนิทในเวลากลางคืน การอดนอนจึงทำให้ยีนที่กลายพันธุ์สะสมมากขึ้น

• ภาวะฮอร์โมนแปรปรวน แสงไฟกลางคืนส่งผลกระทบโดยตรงต่อฮอร์โมนเพศ เช่น เอสโตรเจน เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งเต้านมในผู้หญิงและมะเร็งต่อมลูกหมากในผู้ชาย



สารเคมีอักเสบและการสะสมของความเสื่อมระดับเซลล์

อีกปัจจัยสำคัญคือภาวะอักเสบเรื้อรัง (Chronic Inflammation) คนที่ทำงานกะกลางคืนมักพบว่ามีระดับสารก่อการอักเสบในเลือดสูงกว่าปกติ การอักเสบที่ไม่ถูกรักษาอย่างทันท่วงทีจะสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการแบ่งตัวของเซลล์ร้าย

นอกจากนี้ การรับประทานอาหารที่ไม่สอดคล้องกับนาฬิกาชีวภาพ เช่น การกินอาหารมื้อหนักช่วงเที่ยงคืน ยังส่งผลต่อระบบเมตาบอลิซึมและการเผาผลาญ พฤติกรรมเหล่านี้สะสมความเสื่อมโทรมให้ร่างกายเร็วยิ่งขึ้น



วิธีดูแลตัวเองและฟื้นฟูเกราะป้องกันร่างกายสำหรับคนทำงานกะดึก

แม้ว่าปัจจัยเรื่องเวลาทำงานจะปรับเปลี่ยนได้ยาก แต่เราสามารถลดความเสี่ยงลงได้ด้วยการปรับพฤติกรรมเพื่อเสริมสร้างกลไกต้านมะเร็งให้กลับมาทำงานได้ดีขึ้น

สร้างห้องนอนให้มืดสนิทและคุมเวลาพักผ่อน

หลังจากออกกะ ควรใส่แว่นกันแดดเพื่อลดการสัมผัสแสงอาทิตย์ระหว่างเดินทางกลับบ้าน ส่วนห้องนอนต้องใช้ผ้าม่านกันแสง 100% หรือติดแผ่นกรองแสง เพื่อหลอกร่างกายว่ายังคงเป็นเวลากลางคืน ช่วยเปิดโอกาสให้ร่างกายได้หลั่งฮอร์โมนฟื้นฟูเซลล์อย่างเต็มที่

ปรับโภชนาการเน้นสารอาหารจากธรรมชาติ

เลือกรับประทานอาหารที่มีคุณสมบัติช่วยต้านมะเร็งอย่างสม่ำเสมอ เน้นผักตระกูลกะหล่ำ เช่น บรอกโคลี แขนง ผักโขม ซึ่งมีสารซัลโฟราเฟน และผักผลไม้ที่มีเบต้าแคโรทีนและวิตามินซีสูง หลีกเลี่ยงอาหารแปรรูปและเนื้อสัตว์ติดมันที่กระตุ้นให้เกิดการอักเสบ

ตรวจสุขภาพและคัดกรองความเสี่ยงตรงจุด

คนทำงานกะกลางคืนเกิน 5 ปีขึ้นไป ควรเข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งเฉพาะทางอย่างสม่ำเสมอ เช่น การแมมโมแกรมสำหรับผู้หญิง หรือการตรวจค่า PSA สำหรับผู้ชาย เพื่อให้พบความผิดปกติได้ตั้งแต่มันยังไม่แพร่กระจาย